Albistea abenduaren 27an plazaratu zuen Hitzak, eta ez 28an. Hala izan balitz, 28an kaleratuta, ez nuen inola ere sinistuko, “inuxentekeria earra sartu nahi ziguk Hitzak” esango nuen; KARKARAk Jose Luis Korta berriro Oriora datorrela esanez zabaldu zuenari bezalakoxe sinesgarritasuna emango nion nik Hitzakoari. Baina 27an plazaratu zen albistea, eta egia zen.

Honela ere etor zitekeen albistea: “gipuzkoar guztion Diputatu Nagusia omen den Markel Olanok bilkura egin du oriotar guztien alkate beharko lukeenarekin eta haren partiduko hiru zinegotziekin, oriotar guztiena den udaletxean”; titulu eta guzti: “Olano, hola no”.

Debate polita legoke berriro ere albistea emateko bi modu horietatik zein litzatekeen desegokiena. Baina kazetaritza-ariketak alde batera utzi eta politikari helduta, uste dut jokaera hori ez dela modurik egokiena Diputatu Nagusi batentzat eta alkate batentzat urte politikoa bukatzeko.

Markelek eskubide osoa du Jonekin eta EAJko gainontzekoekin nahi duenean nahi duen tokian elkartzeko eta nahi duenaz hitz egiteko. Batzokia toki egokia izan liteke horretarako, oso batzoki ona daukate gainera zeregin horietarako.

Baina Gipuzkoako Diputatu Nagusiak bisita egin Oriora, herriko alkatearekin bilkura egin udaletxean, bertan Udalaren egitasmoez hitz egin eta bilera horretara alkatearen partiduko zinegotziak eta argazkia egiteko kazetaria beste inor ez konbidatzea…, eta gainontzeko zinegotziak kazetariaren bidez jakitea bisita horren berri… Ningunear esaten zaio erdaraz, inorestea euskaraz. Giza balioen zerrendan zenbatgarren tokian dago korporazio kideak inorestea?

Hori, gutxien-gutxienez, ez da ezkontzen inondik ere alkateak elkarrizketetan-eta aipatzen dituen giza balioekin eta gertutasunarekin, ezta aniztasunarekin eta giro ona landu nahi izatearekin ere.

Orioko Udalak 11 zinegotzi ditu, haietako zazpi baztertuak izan ziren, nahita, bilera horretatik, eta bide batez baztertuak izan ziren baita ere, modu sinbolikoan, zazpi horiek ordezkatzen dituzten herritar guztiak, oriotar gehienak.

Hanka sartzeak denok egiten ditugu. Aurrena, ni neu naiz, horretan. Hastear dugun 2008a hobea izango ahal da guztiontzat! Baita giza balioak eta gertutasuna landu eta indartu nahi dituztenentzat ere! Urtea kantari bukatuko dugu: “zenbat gera, lau, bat, hiru, bost, zazpi? Edo hamaika?

Urte berri on, guztioi! lauroi, zazpiei, hamaikoi eta denei!

Iñaki Iturain

Azken KARKARA horretan entzun dudan polifonian oso ahots ezberdinak zeuden, eta emaitza aberatsa zen.

Horrexegatik nago, hain zuzen, KARKARAren alde, eta Orioko Plazaren kontra: batean jende askok idazten duelako, bestean bakarrak; batean ideien arteko talka gertatzen delako, bestean ideia denak ildo batekoak direlako; bata egiteko jende asko jartzen delako pentsatzen eta gero idazten, bestean, berriz, talde bakarra.

Azken KARKARAn, Jokin Salsamendik ere, maisuki, ironia modu gozagarrian erabiliz, KARKARAren alde egiten du, baina batez ere pentsatzeko eta idazteko askatasun pertsonalaren alde. Jon Redondok ere artikulu interesgarria idatzi du, kritika erraza egitearen kontra jo du, adieraziz informazio kontrastaturik izan gabe batzuek egiten dituzten kritikek ez dakartela gauza onik. Patxi Urangak KARKARAko kazetarien lana aztertu eta defenditzen du. Saiatzen da iritzia eta informazioa bereizten, esanez iritzia sinatuta joan ohi dela, eta sinatutakoetan esandakoak sinatu duenaren erantzukizunpean doazela.

Gauza batean ez nago konforme Redondorekin: kritika egin behar da; hori sanoa da, eta beharrezkoa, eta politika gaietan ere bai, jakina. Horri ez zaio beldurrik izan behar, politika guztiona da, eta guztioi dagokigu. Problema sortzen da ezizen batekin sinatzen dutenen artikuluekin. Paperezko KARKARAn arazoa ez da horren handia, aldizkariaren arduradunek badakite-eta ezizenaren atzean dagoena nor den. Baina interneteko KARKARAn anonimatua erabatekoa da, eta, hor bai, hor arazoa handia izan liteke, batzuk anonimatuaren inpunitate horretatik zuzenean min ematera doazelako, doako irainak jaurtiz, eta azken egunetan elkarri mehatxu egitera iritsi dira. Dagoeneko problema izan da KARKARAkoentzat ere; hauek iritsi dira mezu anonimo horietako bat saretik kentzera. Norbaitek esan lezake zentsura egin dutela. Ondo egin al dute? Askatasuna norainokoa da? Dena libre al da?… Debate polita dago.

Azken KARKARA honetan ere izan dira gauza batzuk ezizenean ezkutatuta atera direnak. Nire harridurarako, bertsoak joan dira horrela. Eta, hara, nik badakit, seguru, bertso horiek irakurrita, batzuk minduta sentitu direla. Munduko beste toki batzuetan antzeko gauzak idazteagatik hiltzera iristen dira (gogoratu Shalman Rushdieren kontrako mehatxuak). Nik, nire eskuetan balego, toki gutxi utziko nioke ezizenez sinatutakoari, esan nahi duenak erakuts dezala aurpegia, batez ere, gaiagatik edo tonuagatik, idatziak min eman dezakeela aurreikusten denean. Eta ezizenaren kontu honi ñabardura bat erantsiko nioke: talde baten izena ez da, noski, anonimatua, baina nik uste dut talde baten izenean ezin dela idatzi bat erabili pertsona bat egurtzeko, haren lana kakazteko, hari zuzen-zuzenean min emateko. Eta hori ere gertatu da.

Seguru asko, ondo letorkiguke denoi asmatuko bagenu bereizten bekatua eta bekataria, hartaka bekatua bakarrik kritikatuko genuke. Seguru asko, ondo letorkiguke Redondok eskatzen duen enpatia-ariketa egitea ere, bestearen tokian jartzen saiatuta hitzak leunago aterako litzaizkigukeelako, ertz mingarriak kamustuta. Tentsio handia dago gure artean, batez ere politika inguruko kontuetan. Denok ere berotzeko joera daukagu. Neuk ere badut horren eskarmentua, eta herritar batekin izan dudan jende aurreko eztabaidan neurriz gain ibili nintzen, bere hitzek min egin zidaten eta nireen bidez ere horretan saiatu nintzen. Emaitza ez zen ona izan, mina ez da ona. Zorionez, herritar hori niregana etorri zait, hitz egitera, eta horixe egin genuen, hitz egin, elkarri begira eta elkarri entzunez, eta, bukaeran, elkarri bostekoa emanez bukatu genuen. Gabon giroan gaudelako izango da, beharbada, gabonetako miraria.

Euskal Herrian ere zerbait beharko da, min asko eta handia dago bazterretan. Ea horrelako mirari gehiago gertatzen zaigun denoi! Horixe opa dizuet.

Iñaki Iturain

Karkarak bere aldetik kendu egin du idatzi hori saretik. Idatziaren egileak jakin behar luke horrelako idatziekin minik handiena bere buruari egiten diola. Horretan ez daukat zalantzarik. Baina jakin behar luke, baita ere, arriskuan jartzen ari dela blog honetan herritarrek modu anonimoan idatzi ahal izateko duten aukera. Lehen ere alferrik galdu zen antzeko foro bat. Tristea litzateke horrelako zerbaitengatik hau ere galtzea.

Sarrera hori erantsita, euskararen egunaren gaiarekin segitu nahi dut. Egun hartan, abenduaren 3an, udaletxera bi gonbidapen iritsi ziren. Batean, Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuak Gasteizko Artium museoan izango zen ekitaldira gonbidatzen gintuen. Ekitaldiak mezua, sormena eta entretenimendua batuko omen zituen. Gidoia Anjel Lertxundirena zen. Beste gonbidapenean, Donostiako Udalak bertako udaletxean izango zen hitzaldi batera joateko aukera ematen zigun. Gaia: “zer demontre egin behar dugu euskararekin?”; hizlariak, Joserra Gartzia eta Iñigo Fernandez Ostolaza.

Ni Donostiako udaletxekoan izan nintzen. Oso ekitaldi atsegina izan zen, gustura egon ginen, lagun artean, hizkuntza gozo erabili zen, samur. Donostiako hitzaldiak, Gasteizkoak iragarri bezala, mezua, sormena eta entretenimendua batu zituen eta bertaratu ginenok gozatu egin genuen, gozarazi egin gintuzten. Horixe zuten Joserrak eta Iñigok mezu nagusia hitzaldian: hizkuntza gozatzeko eta gozarazteko erabili behar dugu, eta hori eskolak erakutsi egin behar die ikasleei, eta komunikabideek ere bai gizarteari.

Atzo (osteguna) ETB1en Gasteizko ekitaldia ikusi nuen, Anjel Lertxundik asmatutako gidoiak gidatu zuen ekitaldiak Iñake Irastorza Itsaspe izan zuen aurkezleetako bat, umorea erabiliz. Saioan, bertsolariak, kantariak eta gizartearen ordezkariak aritu ziren euskararen aldeko mezu positiboak zabaltzen. Iñigok, Anjelek eta Iñakek pozez eta harrotasunez bete ninduten, hitza modu egokian darabiltenen enbajadore ederrak atera dira gure herritik munduko plazara, hitza gozatzeko eta gozarazteko erabiltzen dutenak, gozo, dotore eta egoki. Ederki. Horrelakoek samurtu egiten dute idazle anonimoak sortzen duen atsekabea. Ea samurtzen duten harena ere!

Kanpainaren lelo nagusia hauxe zen: “euskaldunak euskaldunari euskaraz”, horixe besterik ez eta hori dena. Esaldi nagusi hori gero egokitu egingo zuten hainbat herritarrek bakoitzak bere alorrera.

Azkenean, kanpaina bertan behera geratu zen, hemen aipatzea merezi ez duten arrazoiengatik; baina, hala ere, kanpainak bide pixka bat egina zuen ordurako eta hiru herritarrek bidalia zuten beren aipua edo esaldia.

Lehena, musika eskolako irakasle lituaniar euskaldundu Audrak asmatua da: “zein pozgarria den lituaniar batentzat, Euskal Herri abeslari honetan, musikaren hizkuntza unibertsala euskara zahar, erakargarri eta ederrean erakutsi ahal izatea”. Bigarrena, Ikastolako Zigor zuzendariak bidali zuen: “Nire ama hor dabil "oye chica"-ka. Zure amak, berriz, "no me digas" erantzuten dio. Eta nik "madre, me das merienda?" eskatu diodanean, aurpegia gorri-gorri jarri eta kristoren errieta egin dit: aizu, gu euskaldunak gara eta euskaraz egin behar diegu euskaldunei. Zure amak, kopeta okertuta "egia den, aizan, no se que les enseñan en la Ikastola" gaineratu du”. Hirugarrena, berriz, herriko apaizak bidali zuen, Unai Manterolak: “ez al da gauza ederra kristau garen euskaldunok gure hizkuntzan otoitz egin ahal izatea?”. Lehen esaldian ageri den jarrerak, urrutitik etorritako lituaniar batenak, poza dakarkigu euskaltzaleoi, poza eta itxaropena. Bigarren esaldiak, ikastolatik bidalitakoak, hizkuntzaren gure eguneroko errealitateak duen alderdi kezkagarrienean murgiltzen gaitu bete-betean. Otoitz egin beharko ote dugu, ba, kanpotik etorritakoak erakusten duen zentzuzko jarrera hori bertakoek ere izan dezaten, batere barne koherentziarik erakusten ez duten horiek?

Iñaki Iturain